Role Playing Model

2.3  รูปแบบการเรียนการสอนโดยใช้บทบาทสมมติ  (Role Playing Model)

                  วัตถุประสงค์ของรูปแบบ

                           เพื่อช่วยให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจในตนเอง  เข้าใจในความรู้สึกและพฤติกรรมของผู้อื่น  และเกิดการปรับเปลี่ยนเจตคติ  ค่านิยม  และพฤติกรรมของตนให้เป็นไปในทางที่เหมาะสม

                  กระบวนการเรียนการสอนของรูปแบบ

                           ขั้นที่ 1  นำเสนอสถานการณ์ปัญหาและบทบาทสมมติ  ผู้สอนนำเสนอสถานการณ์  ปัญหา  และบทบาทสมมติ  ที่มีลักษณะใกล้เคียงกับความเป็นจริงและมีระดับความยากง่ายเหมาะสมกับวัยและความสามารถของผู้เรียน  บทบาทสมมติที่กำหนด  จะมีรายละเอียดมากน้อยเพียงใด  ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ในการเรียนการสอน  ถ้าต้องการให้ผู้เรียนเปิดเผยความคิด  ความรู้สึกของตนมาก  บทบาทที่ให้ควรมีลักษณะเปิดกว้าง  กำหนดรายละเอียดให้น้อย  แต่ถ้าการจะเจาะประเด็นเฉพาะอย่าง  บทบาทสมมติอาจกำหนดรายละเอียดควบคุมการแสดงของผู้เรียนให้มุ่งไปที่ประเด็นเฉพาะนั้น

                           ขั้นที่ 2  เลือกผู้แสดง  ผู้สอนและผู้เรียนจะร่วมกันเลือกผู้แสดง  หรือให้ผู้เรียนอาสาสมัครก็ได้  แล้วแต่ความเหมาะสมกับวัตถุประสงค์  และการวินิจฉัยของผู้สอน

                           ขั้นที่ 3  จัดฉาก  การจัดฉากนั้นจัดได้ตามความพร้อมและสภาพการณ์ที่เป็นอยู่

                           ขั้นที่ 4  เตรียมผู้สังเกตการณ์  ก่อนการแสดงผู้สอนจะต้องเตรียมผู้ชมว่า  ควรสังเกตอะไร  และปฏิบัติตัวอย่างไร  เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ที่ดี

                           ขั้นที่ 5  แสดง  ผู้แสดงมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งในการที่จะทำให้ผู้ชมเข้าใจเรื่องราวหรือเหตุการณ์  ผู้แสดงจะต้องแสดงออกตามบทบาทที่ตนได้รับให้ดีที่สุด

                           ขั้นที่ 6  อภิปรายและประเมินผล  การอภิปรายผลส่วนใหญ่จะแบ่งเป็นกลุ่มย่อย  การอภิปรายจะเป็นการแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์  การแสดงออกของผู้แสดง  และควรเปิดโอกาสให้ผู้แสดงได้แสดงความคิดเห็นด้วย

                           ขั้นที่ 7  แสดงเพิ่มเติม  ควรมีการแสดงเพิ่มเติม  หากผู้เรียนเสนอแนะทางออกอื่นนอกเหนือจากที่ได้แสดงไปแล้ว

                           ขั้นที่ 8  อภิปรายและประเมินผลอีกครั้ง  หลักจากการแสดงเพิ่มเติม  กลุ่มควรอภิปราย  และประเมินผลเกี่ยวกับการแสดงครั้งใหม่ด้วย

                           ขั้นที่ 9  แลกเปลี่ยนประสบการณ์และสรุปการเรียนรู้  แต่ละกลุ่มสรุปผลการอภิปรายของกลุ่มตน  และหาข้อสรุปรวม  หรือการเรียนรู้ที่ได้รับเกี่ยวกับความรู้สึก  ความคิดเห็น  ค่านิยม  คุณธรรม  จริยธรรม  และพฤติกรรมของบุคคล

                  ผลที่ผู้เรียนจะได้รับจากการเรียนตามรูปแบบ

                       ผู้เรียนจะเกิดความเข้าใจที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับความรู้สึกนึกคิด  ความคิดเห็น  ค่านิยม  คุณธรรม  จริยธรรม  ของผู้อื่น  รวมทั้งมีความเข้าใจในตนเองมากขึ้น

เอกสารอ้างอิง
ทิศนา  แขมมณี. 2557. ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 18. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.